Հայաստանը վաղ միջնադարում

Ներածություն

• «Միջին դարեր» հասկացության բովանդակությունը
• Հայաստանի միջին դարերի պատմության պարբերացումը
• Միջնադարի առանձնահատկությունները

Ավատատիրության ձևավորումը և հաստատումը Հայաստանում

• Ավատատիրության ձևավորումը և հաստատումը Հայաստանում
• Հողատիրության ձևերը
• Թագավորը և ավատատիրական իշխանությունները
• Ավատատիրական աստիճանակարգությունը
• Պետական կարգը: Բանակը
• Բանակը

Թագավորական իշխանության ուժեղացումը: Քրիստոնեության հռչակումը պետական կրոն

• Քաղաքական կացությունն Առաջավոր Ասիայում III դ. վերջին և IV դ. սկզբներին
• Քրիստոնեական համայնքների տարածումը Հայաստանում
• Տրդատ Գ Մեծ և Գրիգոր Լուսավորիչ
• Քրիստոնեության հռչակումը պետական կրոն
• Հայոց եկեղեցու կառույցի ձևավորումը: Քրիստոնեության ընդունման պատմական նշանակությունը
• Մեծ Հայքի թագավորությունը Տրդատ Մեծի իշխանության վերջին շրջանում

Պայքար թագավորական իշխանության ուժեղացման համար

• Խոսրով Բ Կոտակը և նախարարները
• Հայ-հռոմեական և հայ-պարսկական հարաբերությունները: Տիրանի ներքին և արտաքին քաղաքականությունը

Արշակ Բ-ի և Պապ թագավորի ջանքերը կենտրոնական իշխանության ուժեղացման ուղղությամբ

• Արշակ Բ
• Պապ թագավորը և Մեծ Հայք թագավորության հզորության վերականգնման նրա փորձերը

Մեծ Հայքի թագավորությունը IV դարի 70-80-ական թվականներին: Խոսրով Գ Արշակունի

• Հայոց թագավորության թուլացումը
• Մեծ Հայքի թագավորության բաժանումը Հռոմի և Պարսկաստանի միջև
• Մեծ Հայքի վերամիավորումը
• Վռամշապուհի գահակալությունը: Հայոց թագավորության թուլացումն ու անկումը

Հայաստանի քաղաքական ու տնտեսական վիճակն Արշակունյաց թագավորության անկումից հետո

• Մարզպանական Հայաստանը՝ ինքնավար երկիր
• Պարսկական քաղաքականության խստացումը

Վարդանանց պատերազմը

• Կրոնափոխության առաջարկը: Արտաշատի ժողովը
• Ապստամբության սկիզբը: Անգղի և Զարեհավանի ժողովրդական ելույթները
• Շարժման ծավալումը
• Ավարայրի ճակատամարտը

Վահանանց պատերազմը

• Իրադրությունը Հայաստանում Վարդանանց պատերազմից հետո: Հայերի նոր ապստամբության նախադրյալները
• Ապստամբության սկիզբը: Ակոռիի հաղթանակը
• Ներսեհապատի ճակատամարտը: Ապստամբության հետագա ընթացքը
• Նվարսակի հաշտությունը
• Վարդանանց և Վահանանց պատերազմների պատմական նշանակությունը

Հայոց մշակույթի Ոսկեդարը

• Մեսրոպ Մաշտոցը և հայ գրերի գյուտը
• Դպրոցը
• Թարգմանչական գրականությունը: «Աստվածաշնչի» թարգմանությունը
• Ազգային գրականության ձևավորումը: Գեղարվեստական արձակ, բանաստեղծություններ
• Պատմագրություն, իմաստասիրություն (փիլիսոփայություն) և գրականություն

Արևմտյան Հայաստանը VI դարում

• Իրադրությունը երկրում 387թ. բաժանումից հետո
• Արևմտյան Հայաստանը 387թ. հետո
• Հուստինիանոս Ա կայսեր վերափոխումները
• Հակաբյուզանդական ելույթներն Արևմտյան Հայաստանում

Արևելյան Հայաստանը VI դարում: Ազատագրական պայքարի հետագա ընթացքը

• Իրադրությունն Արևելյան Հայաստանում VI դ. սկզբին
• Դվինի 554թ. եկեղեցական ժողովը
• Պարսից արքունիքի քաղաքականությունը
• 571-572թթ. ապստամբությունը
• Պարսկա-բյուզանդական քսանամյա պատերազմը և Հայաստանի 591թ. բաժանումը
• Վրաց եկեղեցու անջատումը Հայոց եկեղեցուց

Արաբական արշավանքները Հայաստան

• Արաբական արշավանքները Հայաստան

Հայաստանը արաբական տիրապետության շրջանում

• Հայաստանի նվաճումը արաբների կողմից
• Հայերի ընդվզումն արաբական տիրապետության դեմ (703թ.)
• Արաբների քաղաքականությունը Հայաստանում

Ժողովրդական նոր ապստամբությունները

• 748-750թթ.ապստամբությունը: 762թ. ապստամբությունը Վասպուրականում
• 774-775թթ. համաժողովրդական մեծ ապստամբությունը

Հայաստանի ինքնավարության վերականգնումը

• Հայ իշխանական տների հզորացումը
• 850-855թթ. ապստամբությունը և Հայաստանի փաստական անկախության հաստատումը

Պավլիկյանների աղանդավորական շարժումը

• Աղանդավորական շարժումները Հայաստանում
• Պավլիկյան շարժման սկզբնավորումը և ընթացքը
• Բյուզանդացիների քաղաքականությունը: Արաբական իշխանությունների դիրքորոշումը
• Շարժման վերելքը և պարտությունը

Գիտությունը

• Կրթությունը
• Իմաստասիրություն (փիլիսոփայություն)
• Գրականություն
• Բժշկություն
• Աշխարհագրություն և տիեզերագիտություն

Արվեստ

• Ճարտարապետություն
• Քանդակագործություն և նկարչություն
• Մանրանկարչություն
• Թատրոն և երաժշտություն

Կոնտակտները | Երթուղիներ