| ||||||||
|
| Մեր վեբ-ստուդիան |
 |
Բնություն
 | Բույսեր |
| Կենդանիներ |
| Արագած |
| Արալեռ |
| Արարատ |
| Արփա |
| Գառնու ձոր |
 | Գեղամա լեռներ |
| Դեբեդ |
| Դիլիջանի արգելոց |
| Թարթառ |
| Խոսրովի անտառ |
| Հատիս |
| Որոտան |
| Սևան |
Հետաքրքիր միջոցառումներ
Բնություն → Գեղամա լեռներ | ||||||||||
|
Գեղամա լեռնաշղթայի բնաշխարհը Մարզը - Գեղարքունիք, Կոտայք, Արարատ | ||||||||||
Գեղամա լեռնաշղթան գտնվում է Սևանա լճից արևմուտք: Բարձր գագաթներն են՝ Մեծ Աժդահակ (3598մ), Սպիտակասար (3555մ), Գեղասար (3443մ), Ակնասար (3258մ) և Սևկատար (3225մ): Գեղամա լեռների արևմտյան լանջերից սկիզբ են առնում Ազատ, Վեդի, Գետառ, իսկ արևելյան լանջերից՝ Գավառագետ, Արգիճի, Բախտակ և այլ գետեր: Լճերից նշանավոր են՝ Ակնալիճը (3031մ), Վանքի Լիճը, Վիշապալիճը, ինչպես նաև Մեծ Աժդահակ գագաթի խառնարանում գոյացած լճակը: Կլիման չափավոր ցամաքային է, կարճատև զով ամառներով և ցուրտ ձմեռներով: Գագաթնային մասում ցուրտ լեռնային կլիմա է: Տարեկան միջին ջերմաստիճանը նախալեռներում 4-6°C է, սարավանդներում՝ 0-2°, գագաթնային մասում՝ -2°: Տարեկան տեղումները՝ 500-900մմ, ձյունածածկի հզորությունը՝ 30-100սմ: Մինչև 2800մ լեռնատափաստանային սևահողեր են: 2800մ-ից բարձր՝ լեռնամարգագետնային հողեր են՝ ենթալպյան և ճահճացած մարգագետիններով, իսկ ձյունամերձ գոտում՝ չզարգացած, կմախքային հողեր՝ բարձանման բույսերով: Ազատ և Վեդի գետահովիտների վերին հոսանքներում կան կաղնու և գիհու նոսր անտառներ: Կենդանիներից հանդիպում են ճագարամուկ, նապաստակ, գայլ, աղվես, սողուններից՝ մողեսներ և օձեր: Շատ են թռչունները: Ջրբաժան գոտին 2800-3000մ բարձրության սարավանդ է՝ բարձրացող հրաբխային կոներով և էքստրուզիվ մնացորդային գմբեթներով: Արևմտյան լանջերը առաջացնում են միջին Հրազդանի և Կոտայքի նախալեռնային գոտին՝ Հատիս, Գութանասար, Մենակսար, Մեծ Լճասար, Փոքր Լճասար և այլ հրաբուխներով: Հարավ-արևմուտքում անջատվում է Ողջաբերդի լեռնաբազուկը: Արևելքում լանջերը ձուլվում են Մերձսևանյան լավային սարավանդներին: Պահպանվել են անթրոպոգենի թարմ հրաբխաձևեր: Լավային հոսքերը 15-20կմ լեզվակներով մուտք են գործել Ազատ, Հրազդան, Արգիճի, Խոսրով գետահովիտները: Լեռնալանջերից բխում են բազմաթիվ աղբյուրներ՝ Քառասունանք, Ակունք, Լիճք և այլն: Գութանասարի, Սպիտակասարի, Գեղասարի, Հատիսի շրջակայքում կան օբսիդիանի և պեռլիտի զգալի պաշարներ: Վանքի Լճի մոտ պահպանվել են վիշապաքարեր, որոնք հին հայկական դիցաբանության մեջ ջրի պաշտամունքի նշան էին: Մոտակայքում պահպանվել են բազմաթիվ ժայռապատկերներ, որոնք քանդակվել էին Ք.ա. 3-րդ հազարամյակում: * * * Ըստ ավանդության՝ լեռները անվանում են ի փառս Գեղամ անունով մի երիտասարդի: Դա հսկայի պես ուժեղ մի երիտասարդ էր, որը սիրում էր Խոսրովանույշ անունով մի աղջկա: Հանուն սիրո նա խոստում էր տվել, որ կդադարեցնի տարեցտարի եկող լեռնային հեղեղները, որոնք հաճախ ավերիչ էին լեռնակից բնակավայրերի համար: Տարիներ շարունակ, ամենօր, Գեղամը, տիղմի սերմերով լի՝ մի մեծ զամբյուղ էր շալակում ուսերին և բարձրանում էր սարը: Հասնելով գագաթին՝ շուռ էր տալիս զամբյուղն ու սերմացնում էր բուսականությունից զուրկ լեռնազանգվածը: Անցան տարիներ, և քրտնաջան աշխատանքները տվեցին իրենց արդյունքը: Մի օր, երբ հերթական անձրևը նորից սկսեց խեղդել լեռնային բնակավայրերը, բոլորը սակայն համոզվեցին, որ հեղեղային հոսքերը այլևս չեն կարողանում անցնել տիղմի պատնեշները: Այդ օրվանից, ի պատիվ բարերար երիտասարդի՝ լեռները անվանում են նրա անունով՝ Գեղամա լեռներ, իսկ հիանալի լեռնային լիճը՝ Գեղամա Ծով (Սևանալիճը): |
| |||||||||
|
|
Կլինենք Հայաստանի բացառիկ գողտրիկ անկյուններից մեկում` Արփա գետի վտակ Հերհերի ավազանում, ուր կան ինչպես պատմաճարտարապետական ուշագրավ հուշարձաններ` Հերհերի Ս.Սիոն վանական համալիրը, Չիքի վանքն ու Կապույտ ամրոցը, Կարմրաշենի խաչքար-մահարձանն ու խաչքարերով հարուստ գյուղատեղին, այնպես էլ բնական գողտրիկ հուշարձաններ` Հերհերի ու Քարավազի չքնաղ ջրվեժները Հերհեր գետի վերին հոսանքում, ինչպես նաև Բազմաղբյուր և Ս.Գևորգ բնական աղբյուրները: Արշավի վերջնամասում մեզ սպասում է թեթև ու հաճելի վերելք դեպի տեղանքում իշխող Վայոց սար (Դալիկ) հրաբխային գագաթը /2581 մ/: |
|
Արշավը սկսելու ենք Վերնաշեն գյուղի Սբ.Հակոբ եկեղեցու մոտից, որտեղ այժմ Գլաձորի համալսարանի թանգարանն է: Գեղատեսիլ ձորով կբարձրանանք Սպիտակավոր վանքը: Վանքի տարածքում է հայ մեծ զորավար Գարեգին Նժդեհի գերեզմանը: Այդտեղ նաև նկարահանվել է «Մենավոր ընկուզենի» կինոնկարը: Ճանապարհին կտեսնենք հին բնակատեղի: Սպիտակավորից կբարձրանանք Պռոշ իշխանի հզոր ռազմակայաններից մեկը` Պռոշաբերդը, որի բարձունքից բացվում է Վայոց Ձորի հիասքանչ տեսարանը: |
|
Սպասվում է փոքրիկ քայլարշավ Տավուշի գեղեցիկ անտառային կածաններով: Կտեսնենք Մակարավանք և Ջուխտակ միջնադարյան վանքային համալիրները, կլինենք Մորո Ձորո վանքում (Ծռվիզի վանք), կգնանք նաև Մաթոսավանք: |
 |
© 2006-2010 Baghdasaryan Brothers. All rights reserved. Design & development by INFOstream. |
|
home | about us | our projects | partners | contacts |